Sözlük: 50 Film İş Terimi Açıklamalı

Film iş sözlüğü: her sinemacının sürekli duyduğu finansman, dağıtım, satış ve festival terimlerinden 50 tanesi, her biri tek cümleyle tanımlanmış.

Bu, her sinemacının sürekli duyduğu finansman, dağıtım, satış ve festival terimlerine net bir referanstır. Kaydedin, paylaşın ve aslında bilmediğiniz kelimelere başınızı sallamayı bırakın. Terimler, bir filmin hayatında nerede ortaya çıktıklarına göre gruplandırılmıştır — paranın toplanması, satılması, geliştirilmesi ve pazara sunulması — böylece ihtiyacınız olan bölümü veya haritanın tamamını bir kerede okuyabilirsiniz.

Finansman

Bir filmin parasının nasıl toplandığı, yapılandırıldığı ve geri ödendiği. Yalnızca bir bölümü anlayacaksanız, bu bölüm olsun — sonraki neredeyse her karar, sermaye yapısının alt akışındadır.

1. Above-the-line (ATL) — Bireysel olarak müzakere edilen yaratıcı maliyetler: senaryo hakları, yapımcı, yönetmen, baş oyuncular.
2. Below-the-line (BTL) — Prodüksiyon ve post-prodüksiyon maliyetleri: ekip, ekipman, mekanlar, kurgu, ses, VFX.
3. Öz sermaye (Equity) — Filmin kârından pay karşılığında yapılan yatırım.
4. Yumuşak para (Soft money) — Geri ödemesiz veya düşük maliyetli fonlama: hibeler, sübvansiyonlar ve vergi teşvikleri.
5. Vergi teşviki / iade — Bir hükümetin nitelikli yerel harcamaya göre geri verdiği para.
6. Açık finansman (Gap financing) — Satılmamış bölgelerin değerine karşı alınan kredi.
7. Ön satış (Pre-sale) — Film yapılmadan önce bir bölgenin lisanslanması, prodüksiyon parasını toplamak için kullanılır.
8. Minimum garanti (MG) — Bir dağıtımcının gelecekteki gelire karşılık ödediği avans.
9. Geri kazanım (Recoupment) — Yatırılan paranın geri ödenme sırası.
10. Öngörülmeyenler (Contingency) — Prodüksiyon sırasında ters giden şeyler için ayrılan bir yedek (genellikle ~%10).
11. Fringes — Maaşların üzerine eklenen bordro vergileri ve yan haklar.
12. Tamamlama teminatı (Completion bond) — Filmin tamamlanacağına veya finansörün geri ödeneceğine dair garanti.
13. Negatif maliyet (Negative cost) — Tamamlanmış filmin pazarlama öncesi toplam üretim maliyeti.
14. P&A — Baskı ve reklam: bir filmin gösterime sokulması ve pazarlanmasının maliyeti.
15. Tahsilat hesabı (Collection account) — Geliri alan ve kabul edilen şelaleye göre dağıtan tarafsız hesap.

Dağıtım ve satış

Tamamlanmış filmin izleyicilere nasıl ulaştığı ve tekrar paraya nasıl dönüştüğü. Şelalenin (terim 29) kimin gerçekte ödeme alacağını ve hangi sırada olacağını belirlediği yer burasıdır.

1. Satış ajanı — Filmi dünya genelindeki alıcılara temsil eder ve bölge bölge lisanslar.
2. Dağıtımcı — Bir bölge için hakları edinir ve filmi orada gösterime sokar.
3. Edinim (Acquisition) — Bir dağıtımcının tamamlanmış bir filmin haklarını satın alması.
4. Bölge (Territory) — Hakların ayrı ayrı satıldığı bir ülke veya coğrafi alan.
5. Pencere (Window) — Ayrı bir lisans olarak satılan gösterim aşaması (sinema, işlemsel, dijital platform, TV).
6. Sinema gösterimi (Theatrical) — Salon gösterimi.
7. PVOD / TVOD — Premium / işlemsel isteğe bağlı video: izleme başına ödeme ile kiralama veya satın alma.
8. SVOD — Abonelik tabanlı dijital platform.
9. AVOD — Reklam destekli (ücretsiz) dijital platform.
10. Çıktı anlaşması (Output deal) — Bir alıcının bir film paketini alma konusunda süregelen anlaşması.
11. Tüm haklar (All rights) — Bir bölgedeki her formatı kapsayan anlaşma.
12. Bekletme (Holdback) — Bir filmin bir sonraki pencereye geçmeden önceki sözleşmesel bekleme süresi.
13. Eş zamanlı gösterim (Day-and-date) — İki pencerede aynı anda yayınlama (ör. sinema ve dijital platform).
14. Gelir şelalesi — Film gelirinin her bir tarafa dağıtılma sırası.
15. Net kâr — Tüm maliyetler, ücretler ve geri kazanım sonrası kalan — genellikle çok az.

Geliştirme ve paketleme

Bir senaryonun nasıl satılabilir bir projeye dönüştüğü. Bunlar, tek bir kare çekilmeden önce duyacağınız terimlerdir.

1. Logline — Bir filmin konusunun tek cümlelik özeti.
2. Tretman (Treatment) — Tam hikayenin logline'dan uzun nesir özeti.
3. Okuma raporu (Coverage) — Bir okuyucunun senaryoya ilişkin yazılı değerlendirmesi.
4. Opsiyon (Option) — Bir senaryoyu veya kitabı geliştirmek için süre sınırlı hak.
5. Bağlılık (Attachment) — Bir projeye bağlanan yönetmen veya oyuncu.
6. Paket (Package) — Senaryo artı kilit yetenekler artı bir plan, birim olarak satılan.
7. Karşılaştırmalılar (Comps) — Bir projenin potansiyelini tahmin etmek için kullanılan benzer yakın dönem filmler.
8. Pitch deck — Bir filmi finansörlere veya alıcılara satan görsel doküman.
9. Yeşil ışık (Greenlight) — Prodüksiyona geçme kararı.
10. Yapım listesi (Slate) — Bir şirketin geliştirme veya prodüksiyondaki film seti.

Festivaller ve pazar

Bir filmin görünürlük kazanıp alıcı bulma süreci. Festivaller profili oluşturur; yanlarındaki pazarlar anlaşmaları yapar.

1. Gala statüsü (Premiere status) — Bir festivalin filmi ilk kez gösterip göstermediği (dünya, uluslararası vb.).
2. Defne yaprağı (Laurel) — Seçim veya ödül kazanma sonrası filmin gösterebileceği festival logosu.
3. Yarışma dışı (Out of competition) — Ödüller için yarışmadan festivalde gösterilme.
4. Pazar (Film market) — Büyük festivallerle eş zamanlı düzenlenen, filmlerin lisanslandığı ticaret etkinliği.
5. EFM / Marché du Film / AFM — Büyük film pazarları (Berlin / Cannes / American Film Market).
6. Alıcı (Buyer) — Bir pazarda hakları edinen dağıtımcı veya platform.
7. Gösterim kopyası (Screener) — Alıcılara, programcılara veya basına gönderilen özel film kopyası.
8. Dört çeyrek (Four-quadrant) — Tüm büyük izleyici segmentlerine hitap edecek şekilde tasarlanmış film.
9. Talep istihbaratı (Demand intelligence) — Kararları bilgilendirmek için gerçek izleyici ilgisini (arama, sosyal medya, tüketim) ölçme.
10. Uzun kuyruk (Long tail) — Tek bir büyük gişe yerine zamanla biriken çok sayıda küçük, istikrarlı kazanç.

Bu terimler gerçek bir anlaşmada nasıl görünür?

Sözlük, para el değiştirdiği anda somutlaşır. Netflix 2021'de Rian Johnson'ın Knives Out devam filmleri için imza attığında, iki Knives Out devam filmi (Glass Onion ve Wake Up Dead Man) için bildirilen 469 milyon dolarlık çıktı anlaşması, ölçekte bir tüm-haklar dijital platform ediniminin nasıl göründüğünü gösterdi. Past Lives, Sundance 2023'te prömiyerini yaptı ve A24 tarafından edinildi, 12 milyon dolarlık bütçeyle dünya genelinde yaklaşık 42,7 milyon dolar hasılat yaptı — galasının film için pazar yarattığı ders kitabı niteliğinde bir festival edinimi. Ve Smile, 2022'de 17 milyon dolarlık prodüksiyonu dünya genelinde yaklaşık 217 milyon dolara çevirdi, geniş bir sinema gösteriminin nasıl geri kazanım sağladığını gösterdi. Her terim — çıktı anlaşması, edinim, negatif satın alma — gerçek bir işleme karşılık gelir.

Terimler nasıl bağlanır?

Bu elli terim düz bir liste değil — bir zinciri tanımlar. Yumuşak para ve öz sermaye sermaye yapısını doldurur; ön satışlar ve bir minimum garanti, satılmamış bölgeleri prodüksiyon parasına çevirir; bir satış ajanı bu bölgeleri bir pazarda işler, burada bir dağıtımcı edinim yapar ve pencereleri belirler; ve son olarak gelir şelalesi paranın nasıl geri akacağına karar verir, bu yüzden net kâr çoğu zaman yapımcıya en son ve en az ulaşır. Zinciri öğrenin ve her terim jargon olmaktan çıkıp gerçekten çekebileceğiniz bir kaldıraç olmaya başlar.

Bu elli terimi bilin ve film iş dünyasındaki neredeyse her konuşmayı takip edebilirsiniz. Bu sayfayı el altında tutun — ve yeni bir terim karşınıza çıktığında, kendi listenize ekleyin.